معرفتشناسیِ اختلاف مفهومها، پرسشها، پاسخها | ||
| شناخت | ||
| مقاله 4، دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 71، اسفند 1393 اصل مقاله (158.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| نویسنده | ||
| روحاله رمضانی* | ||
| دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| معرفتشناسیِ اختلاف بحثی زنده در معرفتشناسیِ تحلیلیِ معاصر است. این نوشتار به مفهومها و پرسشهای مربوط به این بحث پرداخته و پاسخهای موجود را بررسی میکند. دو پرسشِ مرتبط طرح خواهد شد: 1) آیا از نقطهنظرِ معرفتی باقیماندنِ همتایانِ معرفتی در اختلاف عقلانی است، و 2) وظیفهی معرفتیِ درگیران در این شکل از اختلاف چیست؟ استدلال خواهد شد که تبیینِ امکانِ اختلافِ عقلانی مستلزمِ رویکردی به عقلانیت است که از یک سو جمعگرا باشد، یعنی سرشتِ جمعگرایانهی شناخت را به رسمیت بشناسد، و از سوی دیگر پویاییِ شناخت را موردِ توجه قرار دهد. از آنجا که چنین ویژگیهایی بر بسترِ کنشهای گفتگو-بنیاد تحقق مییابد، این نوشتار نتیجه میگیرد که شرطِ عقلانیبودنِ اختلافِ همتایان برقراریِ گفتگو در معنای گستردهی آن است. بر این اساس، در زمینهی وظیفهی معرفتیِ همتایانِ اختلافمند نیز نوشتارِ پیشرو نتیجه میگیرد که وظیفهی معرفتیِ هریک از همتایانِ اختلافمند نه تعلیقِ باورِ خود بلکه صرفاً تعدیلِ آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اختلافِ عقلانی؛ همتاییِ معرفتی؛ عقلانیتِ جمعگرا؛ پویاییِ معرفتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Epistemology of Disagreement Concepts, Problems, Views | ||
| چکیده [English] | ||
| Basic concepts related to peer-disagreement debate are analyzed, main related problems are introduced, and the existing views are examined. Two related questions are discussed: first, "is it ever epistemologically possible for epistemic peers to rationally sustain their disagreement?" and, second, "what is the epistemic duty of disagreeing peers?". The paper shows how the possibility of rational disagreement requires a revision in our view on epistemic rationality. For one thing, our view on epistemic rationality should consider the fact that our epistemic efforts are not individualistic acts to be done by epistemic agents in isolation but they are collectivistic labors shared somehow between different epistemic agents even when they are done by one single agent. For another thing, our view on epistemic rationality shouldn't lose sight of the dynamics of human epistemic affairs, i.e., the fact that each person's epistemic status constantly changes. Since such conditions are properly met through dialogue-based epistemic relations (with dialogue being taken in its wide sense), the paper concludes, first, that a peer-disagreement is rational as long as the relevant dialogue is going on, and, second, that, as there is thus a sense in which peer-disagreement can be rational, the epistemic duty of disagreeng peers is not to suspend their judgments but, instead, to moderate them. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| rational disagreement-epistemic peers-rationality-epistemic dynamics-collective rationality | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,745 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,257 |
||