ارزیابی آسایش حرارتی انسان در فضای باز شهری مطالعه موردی: استان قم | ||
| فصلنامه علوم محیطی | ||
| مقاله 11، دوره 16، شماره 4، دی 1397، صفحه 167-186 اصل مقاله (1.78 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| فائزه نوری* 1؛ عباس رنجبر2؛ ابراهیم فتاحی2 | ||
| 1گروه آلودگی هوا، پژوهشکده هواشناسی، تهران، ایران | ||
| 2گروه آلودگی هوا، پژوهشکده هواشناسی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: فضای باز، مهمترین عرصه شکلگیری تعامل های اجتماعی انسانها بشمار میرود و ممکن است توسط یک طیف وسیعی از پارامترها تحت تأثیر قرار بگیرد. جلب رضایت افراد برای حضور در چنین فضاهایی عامل اصلی رشد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در اینگونه شهرها میباشد. مطالعه و شناسایی محدودیتها و بحران های اقلیمی و نیز آگاهی از پتانسیلهای محیط زیستی نهفته در ویژگیهای طبیعی و اقلیمی یک منطقه در فصلهای مختلف سال بمنظور لحاظ شدن آنها در برنامهریزیهای مختلف استانی از اهمیت درخور توجهی برخوردار است و میتواند نقش اساسی در برنامهریزیهای شهری و منطقهای داشته باشد. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر تعیین آسایش حرارتی انسان در فضای باز استان قم تعیین گردید. مواد و روشها: در پژوهش حاضر با استفاده از شاخصهای متوسط نظرسنجی پیشبینیشده و دمای معادل فیزیولوژی، آسایش حرارتی انسان در فضای باز استان قم موردبررسی قرار گرفت. برای این منظور دادههای مربوط به پنج پارامتر دما، رطوبت نسبی، سرعت باد، فشار بخارآب و میزان ابرناکی در سه ایستگاه قم، کهک و سلفچگان، برای یک دوره آماری مشترک 12 ساله (2017-2004) از سازمان هواشناسی کشور استخراج شد و با انتقال دادههای بالا در مقیاسهای زمانی مختلف با استفاده از قابلیت نرمافزار RayMan شاخصهای PET و PMV محاسبه و بررسی شد. نتایج و بحث: بررسیها نشان داد که دوره آسایش اقلیمی در این استان محدود به دو دوره مجزا بوده که با گذار از دورهی گرم به سرد و سرد به گرم همزمان است. این شرایط بطور میانگین 92/7 درصد از سال را به خود اختصاص داده است که دوره اول آن در ماههای مارس و آوریل (فروردین و اردیبهشت) و دوره دوم در ماه اکتبر (آبان) توزیعشده است و بی همتاترین فصلها برای انجام فعالیتهای محیطی در استان قم میباشند. به دلیل وجود تنوع جغرافیایی و به تبعیت از پراکنش توپوگرافی، تضاد شرایط حرارتی در نتایج این پژوهش به روشنی مشاهده شد، بهگونهای که منطقه های مرتفع و کوهستانی با 27/50 درصد از ایام سال در قلمرو تنشهای سرمایی قرارگرفتهاند و تنشهای گرمایی در نواحی پست و کم ارتفاع با 63/51 درصد وجه غالب شرایط اقلیمی منطقه میباشند و درصد بیشتری از ایام سال را در برگرفتهاند. در بررسی ماهانه مشخص شد که مهم ترین مؤلفه بازدارنده آسایش حرارتی در مرکز و شرق استان، تنشهای گرمایی متوسط تا بسیار شدید در ماههای می، ژوئن، ژوئیه، اوت و سپتامبر (خرداد، تیر، مرداد، شهریور و مهر) است، درصورتیکه عمدهترین محدودیت شهرهایی که در ارتفاعات قرار دارند، تنشهای سرمایی شدید در ماههای نوامبر، دسامبر، ژانویه، فوریه و مارس (آذر، دی، بهمن، اسفند و فروردین) می باشد. تفسیر نتایج نشان داد که تاثیرهای ارتفاع و پراکنش توپوگرافی سبب پیدایش تنوع اقلیمی در این منطقه شده است بطوریکه امکان رخداد تمام شرایط زیستاقلیمی با تنوع نسبتاً زیادی در گستره استان قم وجود دارد. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که خروجی شاخصهای زیستاقلیمی PET و PMV، توانایی آشکارسازی دورههای آسایشی و نبود آسایش استان قم رادارند و با واقعیت منطقه بهخوبی سازگار هستند و باوجود تفاوتهای جزئی، میتوانند نمودهای به نسبت همگونی از اقلیم آسایشی آنجا را نشان دهند و اطلاعات بهتری را برای برنامهریزی و تصمیمگیری در اختیار ما بگذارند. بطورکلی، با توجه به روشها و شاخصهای مختلف و نتایج بهدستآمده از تجزیهوتحلیل دادهها، برای تحقق هدفها باید از تلفیق شاخصهای مختلف استفاده کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسایش انسان؛ RayMan؛ PET؛ PMV | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of thermal comfort in urban open space (case study: Qom province) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Faezeh Noori1؛ Abbas Ranjbar2؛ Ebrahim Fatahi2 | ||
| 1Department of Air Pollution, Atmospheric Science and Meteorogical Research Center, Tehran, Iran | ||
| 2Department of Air Pollution, Atmospheric Science and Meteorogical Research Center, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: Open spaces are the most important area of human social exchange, which may be affected by a wide range of factors. Encouraging individuals for being outdoor is one of the main factors for economic, social and political development in the cities. Studying and determining the limitations and climate hazards along with noticing their hidden ecological potentials in different seasons of the year should be taken into account for different provincial planning. It can also play a key role in urban and zone planning. For this reason, the objective of this research was the determination of the thermal comfort of people in Qom Province’s outdoor. Meterial and methods: In this research, predicted mean score (PMV), equivalent physiological temperature (PET) and human thermal comfort in outdoors of Qom Province were analyzed. For this purpose, five parameters including temperature, relative humidity, wind speed, water vapor pressure and cloud coverage in three weather stations of Qom, Kahak, and Salafchegan were extracted in a 12-year period of time (2004-2017). The data were then transferred to RayMan software in different time scales and then PET and PMV were calculated and analyzed. Results and disscussion: Our analyses showed that climate comfort period in this province was limited to two separate periods, which is simultaneous with the transition of the warm period into a cold one or vice versa. This situation contains 7.92% of the year; the first period is during April and May, while the second period occurs in October. These months were the best times for environmental activities in Qom Province. Because of geographic variety and topographic distribution, the inconsistency of the thermal situation can be clearly observed in this research. Mountainous places were faced with cold tensions in 50.27% of the year and low altitude places were faced with warm tensions in 51.63% of the year. Monthly analysis showed that the limiting factors of thermal comfort in the central and eastern part of the province were medium and high thermal tensions in May, June, January, August, and September, while the only limitation of mountainous cities was the cold tensions happening in November, December, January, February, and March. The results showed that the effects of altitude and topographic distribution caused climate variations in this zone, which makes every ecological climate situation possible to happen in Qom province. Conclusion: Results of this research showed that the output of eco-climate factors of PET and PMV has the capability of clarifying comfort and discomfort periods in Qom Province. Besides minor differences, it can present homogeneous phenomenon of comfort climate in this city and provide better information for planning and management purposes. In general, according to different methods, factors, and data analysis, an integration of different factors should be considered to achieve our goals. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| PET, PMV, RayMan, Thermal comfort | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 13,472 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8,140 |
||
