سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

قربانی پیرعلیدهی, فاطمه, قربانی پیرعلیدهی, آزاده. (1399). عوامل مؤثر بر رفتار محیط زیست گرایانه ی آبزی پروران استان گیلان. , 18(1), 17-32. doi: 10.29252/envs.18.1.17
فاطمه قربانی پیرعلیدهی; آزاده قربانی پیرعلیدهی. "عوامل مؤثر بر رفتار محیط زیست گرایانه ی آبزی پروران استان گیلان". , 18, 1, 1399, 17-32. doi: 10.29252/envs.18.1.17
قربانی پیرعلیدهی, فاطمه, قربانی پیرعلیدهی, آزاده. (1399). 'عوامل مؤثر بر رفتار محیط زیست گرایانه ی آبزی پروران استان گیلان', , 18(1), pp. 17-32. doi: 10.29252/envs.18.1.17
قربانی پیرعلیدهی, فاطمه, قربانی پیرعلیدهی, آزاده. عوامل مؤثر بر رفتار محیط زیست گرایانه ی آبزی پروران استان گیلان. , 1399; 18(1): 17-32. doi: 10.29252/envs.18.1.17

عوامل مؤثر بر رفتار محیط زیست گرایانه ی آبزی پروران استان گیلان

فصلنامه علوم محیطی
مقاله 2، دوره 18، شماره 1، فروردین 1399، صفحه 17-32    اصل مقاله (477.12 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/envs.18.1.17
نویسندگان
فاطمه قربانی پیرعلیدهی* 1؛ آزاده قربانی پیرعلیدهی2
1گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2گروه علوم تربیتی و روان شناسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران
چکیده
سابقه و هدف:
آبزی‌پروری به­ عنوان یک فعالیت کشاورزی است که می‌تواند در تأمین نیازهای غذایی و سلامت جمعیت جهان نقش مهمی را ایفا کند. ولی این صنعت در استان گیلان با مشکل­ های محیط­زیستی گسترده­ای همچون استفاده­ی بیش از حد از هورمون­ ها و آنتی بیوتیک­ ها، استفاده از کودهای غیربهداشتی و استفاده ­ی بیش از حد از کود، رهاسازی پساب مزرعه­ های پرورش ماهی و برخوردار نبودن مزرعه ­ها از شناسنامه ­ی بهداشتی مواجه است که آن را به سوی ناپایداری سوق می­ دهند. سؤالاتی که وجود دارد این است که چگونه می­ توان آبزی­پروران را به انجام رفتارهای متناسب با محیط­زیست تشویق کرد؟ چه عواملی در تشویق آبزی­ پروران و بر انجام رفتارهای محیط­زیست­گرایانه مؤثر هستند؟ بنابراین با تلفیق تئوری رفتار برنامه ­ریزی شده و مدل پذیرش فناوری دیویس که به بررسی عوامل مؤثر در انجام رفتار می­ پردازند، چارچوب نظری پژوهش برای بررسی عوامل مؤثر بر رفتار محیط­ زیست­ گرایانه ­ی آبزی ­پروران استان گیلان بیان شد.
مواد و روش ­ها:
پژوهش حاضر از نظر پارادایمی، کمی و از نظر هدف، کاربردی و از جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات، توصیفی- همبستگی و علی-  رابطه ­ای است. جامعه ­ی آماری پژوهش را دو گروه پرورش­ دهندگان ماهیان گرمابی (5830 نفر) و پرورش ­دهندگان ماهیان سردآبی استان (200 نفر) تشکیل می ­دهند. از پرورش ­دهندگان ماهیان گرمابی 353 نفر و از پرورش ­دهندگان ماهیان سردآبی 12 نفر با استفاده از روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه­ ای با انتساب متناسب به­ عنوان نمونه ­ی آماری انتخاب شدند. برای جمع ­آوری اطلاعات مورد نیاز، پرسشنامه­ ای محقق­ ساخته  در نه بخش تدوین شد. روایی پرسشنامه از طریق پانل متخصصان و پایایی آن با کمک آلفای کرونباخ تأیید شد (89.0 ≥ α≥ 0.73). بمنظور تعیین اعتبار سازه و برازش مدل طراحی شده، از روش تحلیل عاملی تأییدی و مدل­ سازی معادلات ساختاری استفاده شد.
نتایج و بحث:
نتایج نشان داد که متغیرهای به ­کار رفته در پژوهش، الگوی مناسبی برای بروز رفتار محیط­زیست­ گرایانه­ ی آبزی­ پروران استان گیلان هستند. عامل­ های فردی با درک مفید بودن و درک آسانی کاربرد، رابطه ­ی مثبتی را دارند. عامل ­های اجتماعی نیز با درک مفید بودن رابطه­ ی مثبت دارند اما با درک آسانی کاربرد رابطه ­ی منفی و معکوسی را دارند. درک مفید بودن و درک آسانی کاربرد با نگرش نسبت به آن رفتار رابطه­ ی مثبتی را دارند. همچنین درک مفید بودن با مقدار ضریب بتای بیشتر رابطه­ ی مؤثرتری را با نگرش نسبت به یک رفتار دارد. نگرش، هنجار ذهنی و کنترل رفتاری درک شده بر قصد رفتاری و رفتار فرد مؤثر هستند. متغیر نگرش بیشترین رابطه­ ی مثبت را با قصد رفتاری دارد. درک مفید بودن به شکل مستقیم نیز با قصد رفتاری، رابطه­ ی مثبت و معنی­ داری را دارد. قصد رفتاری نیز با ضریب بتا 78.0 ارتباط مثبتی را با رفتار محیط­زیست ­گرایانه آبزی­ پروران استان دارد و این عامل در کنار کنترل رفتاری درک شده 84 % از تغییرات رفتار را تبیین می کند.
نتیجه­ گیری:
نتایج همچنین نشان داد اگر فردی رفتار محیط­زیست ­گرایانه را مفید بداند و از سویی دیگر به­ کارگیری آن رفتار، آسان و قابل فهم نیز باشد در نتیجه موجب بهبود نگرش محیط­زیستی او نیز می ­شود. در مجموع بررسی مجدد دوره­ های برگزار شده و تجدید نظر در مطالب بیان شده و نحوه­ ی مناسب و مطلوب بیان مطالب باید مورد توجه مسئولان ترویجی شیلات استان قرار بگیرد. حمایت­ های تسهیلاتی و فنی می­ تواند موجب ایجاد حس استقلال و آزادی عمل در آبزی ­پروران بمنظور انجام رفتارهای محیط­زیست­ گرایانه شود.
کلیدواژه‌ها
رفتار محیط زیست گرایانه؛ نگرش محیط زیستی؛ آبزی پروری پایدار؛ الگوی پذیرش فناوری دیویس؛ تئوری رفتار برنامه ریزی‌شده
عنوان مقاله [English]
Factors affecting the pro-environmental behavior of aquaculture farmers in Guilan Province
نویسندگان [English]
Fatemeh Ghorbani Piralidehi1؛ Azadeh Ghorbani Piralidehi2
1Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, University of Razi, Kermanshah, Iran
2Department of Educational Science and Psychology, Faculty of Persian Language and Literature, Islamic Azad University of Chalous, Chalous, Iran
چکیده [English]
Introduction:
Aquaculture is an agricultural activity that can play an important role in supplying the nutritional needs and health of the world's population. Yet, this industry in the Guilan Province has widespread environmental problems that lead to instability such as the excessive use of hormones, antibiotics, and unhealthy fertilizers, releasing fish farms waste, and the lack of health certificate of farms. So, there are questions like how can aquaculture farmers be encouraged to act appropriately towards the environment? Which factors are effective in encouraging aquaculture farmers to have pro-environmental behaviors? So, using the planned behavior theory and technology acceptance model of Davis, the theoretical framework of this research was presented to investigate the factors affecting the pro-environmental behavior of aquaculture farmers in Guilan Province.
Material and methods:
The statistical population of the study consisted of two groups: hydrothermal fish farmers (5830 people), and cold water fish farmers (200 people). Overall, From 353 and 12 individuals from hydrothermal and cold water fish farmers, respectively, were selected as samples using the stratified random sampling method. To collect the required information, a researcher-made questionnaire was developed in nine sections. The validity of the questionnaire was confirmed through a panel of experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha (0.73≤ α ≤ 0.89). Confirmatory factor analysis and structural equation modeling were used to determine the structural validity and fitting of the designed model.
Results and discussion:
The results showed that the variables used in the research were good models for the occurrence of pro-environmental behavior in aquaculture farmers of the Guilan Province. Individual factors had a positive relationship with the perceived usefulness and easy understanding of the application. Also, social factors had a positive relationship with the perceived usefulness, but it had a negative and inverse relationship with an easy understanding of the application. Perceived usefulness and the easy understanding of the application to the attitude toward that behavior had a positive relationship. Also, perceived usefulness with more beta coefficients had a more effective relationship with attitude toward one's behavior. Attitude, subjective norm, and perceived behavioral control were effective on behavioral intention and behavior. The attitude variable had the most positive relationship with behavioral intention. Perceived usefulness had a positive and meaningful relationship with behavioral intention. Behavioral intention, with a beta coefficient of 0.78, had a positive relationship with the pro-environmental behavior of aquaculture farmers in the province, and this factor, with perceived behavioral control, explained 84% of behavioral changes.
Conclusion:
Our findings showed that if one considers the pro-environmental behavior useful and also finds it easy and understandable, it will improve their attitude toward the environment. In total, revising the courses and the content presented therein, and also the appropriate and desirable way of presenting them should be considered by the extensional authorities of the province's fisheries. Facilities and technical supports can create a sense of independence and freedom of action in aquaculture farmers for having pro-environmental behaviors.
کلیدواژه‌ها [English]
Pro-environmental behavior, Environmental attitude, Sustainable aquaculture, Technology acceptance model of Davis, Theory of planned behavior
مراجع
  1. Adeli, A., 2006. Aquaculture, food security development, poverty reduction. Quarterly Journal of Agricultural Engineering and Natural Resources. 3(12), 38- 44. (In Persian with English abstract).
  2. Adhami, A. and Akbarzadeh, E., 2011. To examine the cultural factors affecting the preservation of the urban environment (case study: Tehran zones 5 and 18). Journal of Sociology. 1 (1), 624-638. (In Persian with English abstract).
  3. Adrian, A.M., Norwood, S.H. and Mask, P.L., 2005. Producer perceptions and attitudes toward precision agriculture technologies. Journal of Computer and Electronics in Agriculture. 48(3), 256-271.
  4. Ahmadi, A. and Haji Nejhad, A., 2010. Environmental degradation barrier of sustainable development. In Proceedings 4th International Congress of Geographers of the Islamic World, 14th-16 th April, Sistan Bloochestan University, Zahedan, Iran.
  5. Ajzen, I., 1991. Theory of planned behavior. Organizational behavior and human decision processes. 50(2), 179-211.
  6. Ajzen, I., 1998. Attitudes, personality and behavior, The Dorsey Press, Chicago, Illinois.
  7. Ajzen, I., 2002. Perceived behavioral control, self-efficacy, locus of control, and the theory of planned behavioral. Journal of Applied Social Psychology. 32(4), 665-683.
  8. Ajzen, I. and Fishbein, M., 1980. Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, N J: prentice Hall. Available online at: http://books.google.com/books?id=AnNqAAAAMAAJ&sitesec=reviews.
  9. Arjmandi, R., Karbassi, A. and Moogouie, R., 2007. Study of environmental impact of aquaculture in Iran. Journal of Environmental Science and Technology. 9(2), 19-28. (In Persian with English abstract).
  10. Azhdari, A., 2003. The cultural development and environment. Environmental Protection Agency Science Quarterly. 47, 27-39. (In Persian with English abstract).
  11. Bartlett, J.E., Kotrlik, J.W. and Higgins, C.C., 2001. Organizational research: determining appropriate sample size in survey research. Learning and Performance Journal. 19, 43-50.
  12. Bijani, M., Ghazani, E., Valizadeh, N. and Haghighi, N.F., 2017. Pro-environmental analysis of farmers, concerns and behaviors towards soil conservation in central district of Sari country, Iran. International Soil and Water Conservation Research. 5 (1), 43-49.
  13. Burton, R.J.F., 2014. The influence of farmer demographic characteristics on environmental behavior: a review, R.J.F. Burton. Journal of Environmental Management. 135, 19-26.
  14. Chamani, A., Makhdoom, M., Jafari, M., Khorasani, N. and Cheraghi, M., 2005. Evaluation of the effects of development on the environment of Hamedan province with the use of the destruction model. Journal of Environmental Studies. 31(37), 35-44. (In Persian with English abstract).
  15. Davis, F.D., 1986. Technology acceptance model for empirically testing new end-user information systems theory and results. Ph. D. Thesis. Sloan School of Management, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge.
  16. Ghasemi, V., 2013. Structural equation modeling in social research using Amos graphics. Jame Shenasan Press, Tehran, Iran.
  17. Hung, S., Chang, C. and Yu, T., 2006. Determinants of user acceptance of the e-government services: the case of online tax filing and payment system. Government Information Quarterly. 23(1), 97- 122.
  18. Igbaria, M., Guimaraes, T. and Davis, G.B., 1995. Testing the determinants of microcomputer usage via a structural model. Journal of Management Information Systems. 11(4), 87-114.
  19. Joffre, O., Kura, Y., Pant, J. and Nam, S., 2010. Aquaculture for the poor in Cambodia- lessons learned, The World Fish Center, Phnom Penh, Cambodia. Available online at: info@dgpcam.com.
  20. Kalantari, Kh., Shabanali Fami, H., Asadi, A. and Movahed Mohammadi, H., 2007. Investigating factors affecting environmental behavior of urban residents: a case study in Tehran city- Iran, American Journal of Environmental Sciences. 3(2), 67-74.
  21. Krajhanzl, J., 2010. Environmental and pro-environmental behavior. School and Health. 21, 251-274.
  22. Li, X., Li, J., Wang, Y., Fu, L., Fu, Y., Li, B. and Jiao, B., 2011. Aquaculture industry in China: current state, challenges and outlook. Reviews in Fisheries Science. 19(3), 187- 200.
  23. Porter, C.E. and Donthu, N., 2006. Using the technology acceptance model to explain how attitudes determine internet usage: the role of perceived access Barriers and demographics. Journal of Business Research. 59(9), 999-1007.
  24. Raeisi, A.A., Bijani, M. and Chizari, M., 2018. The mediating role of environmental emotions in transition from knowledge to sustainable behavior toward exploit groundwater resources in Iran’s agriculture. International Soil and Water Conservation Research. 6(2), 143-152.
  25. Ramezani Ghavam Abadi, M., 2013. Strategic review of education of environmental protection in Iran: necessities and Challenges. Rahbord Quarterly. 21(65), 233-257. (In Persian with English abstract).
  26. Rezaei-Moghaddam, K., Karami, E. and Gibson, J., 2005. Conceptualizing sustainable agriculture: Iran as an illustrative case. Journal of Sustainable Agriculture. 27, 25-56.
  27. Salehi, S., Rezaei Moghaddam, K. and Ajili, A., 2008. Application of yield monitoring technologies: an approach to sustainable agriculture. Iranian Agricultural Extension and Education Journal. 4(1), 15-32. (In Persian with English abstract).
  28. Salehi, S. and Rezaei Moghaddam, K., 2009. Attitude and the tendency to application of technology of variability in soil tillage: Application of structural equation model. Iranian Journal of Agriculture Science. 40(1), 51-64. (In Persian with English abstract).
  29. Shavic Loo, Gh.R., 2012. Organic aquaculture. Agricultural Food Magazine. 109, 34-42. (In Persian with English abstract).
  30. Shih, Y.Y., 2007. The study of customer attitude towards internet banking based on the theory of planned behavior. Available online at: www.Ibacnet.org/bai.
  31. Subasinghe, R., 2014. Fishing for development background paper for session 3 green growth in fisheries and aquaculture. Official use for OECD (Organization for Economic Co-operation and Development) and FAO and World Bank.
  32. Valizadeh, N., Bijani, M. and Abbasi, E., 2016. Pro-environmental analysis of farmers' participatory behavior toward conservation of surface water resources in southern sector of Urmia lake’s catchment area. Iranian Agricultural Extension and Education Journal. 11(2), 183-201. (In Persian with English abstract).
  33. Veisi, H., 2012. Exploring the determinants of adoption behavior of clean technologies in agriculture (case of integrated pest management). Asian Journal of Technology Innovation. 20(1), 67-82.
  34. Zarifmanesh, T. and Zoriyeh Zahra, J., 2013. Using of phytobiotics in the development of sustainable aquaculture. In Proceedings in 1th National Conference on Strategies to Achieve Sustainable Development, 6th- 7th March, Great Hall of the Ministry of Interior, Tehran, Iran.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 10,665
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,114