جنبههای حماسی و ویژگیهای سبکی خاوراننامۀ ابنحسام خوسفی | ||
| تاریخ ادبیات | ||
| مقاله 2، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 72، 1392 اصل مقاله (6.48 M) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| نویسنده | ||
| مژگان اصغری طرقی* | ||
| دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| یکی از نمونههای شاخص حماسۀ دینی در ادب پارسی، مثنوی خاوراننامه، اثر ابنحسام خوسفی است که در قرن نهم و درشرح جنگهای سپاه اسلام به فرماندهی حضرت علی (ع) در سرزمینهای خاوران به رشتۀ نظم کشیده شده است. در این پژوهش، نخست دربارۀ حماسه1، حماسۀ دینی و علل پیدایش و نمونههای آن و نیز احوال و آثار ابنحسام خوسفی سخن گفتهایم و پساز معرّفی مختصر خاوراننامه، جنبههای حماسی و دیگر نکات قابل توجّه، معایب و ویژگیهای سبکی این اثر را بهتفصیل برشمردهایم. در پایان کوشیدهایم براساس مطالب و شواهد ذکرشده، چشماندازی از مهمترین ویژگیهای این حماسۀ دینی بهدست دهیم. در این اثر، عناصر سازندۀ حماسه، اعماز قالب داستانی، قهرمانپردازی، جنگ، و عناصر و نیروهای خارقالعاده، آشکارا نمود یافته است و تقلید تمام و کمال ابنحسام از شاهنامۀ فردوسی درحوزههای لفظ و شیوۀ سخنپردازی و نیز محتوا، بهروشنی جلوهگر است. از دیگر جنبههای درخور توجّه در این حماسه میتوان بیان طنزگونه، نمودیافتن نوع ادبی غنایی، تعصّبات مذهبی و مناجاتهای زیبای شاعر را ذکر کرد. مهمترین معایب این اثر عبارتاند از: برخی نقاط ضعف در پردازش داستان، حشو، اشکال در وزن و قافیۀ برخی ابیات و نیز اشکالهایی در نحو و تصاویر شعری. از آنجا که خاوراننامه به تقلید از شاهنامۀ فردوسی سروده شده است، هیچ اثری از سبک شعری رایج در قرن نهم در آن دیده نمیشود و بالعکس، آثار کهنگی سبک در آن، کاملاً مشهود است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حماسه؛ حماسۀ دینی؛ ابنحسام خوسفی؛ خاوراننامه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Epic aspects and stylistic features of Khavaran-nama of Ibn Hesam Khosfi | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the prominent examples of religious epic in Persian literature is Khavaran-nama by Ibn Hesam Khosfi, who in the ninth century wrote the events of the wars of the Islamic army under the command of Hazrat Ali (AS) in the lands of Khavaran into poetry. In this research, we have first talked about the epic, the religious epic and its causes and examples, as well as the status and works of Ibn Hesam Khosfi, and after a brief introduction of Khavaran-nama, we have listed the epic aspects and other noteworthy points, disadvantages and stylistic features of this work in detail. In the end, we have tried to give a vision of the most important features of this religious epic based on the mentioned materials and evidence. In this work, the elements of the epic, including the story format, heroism, war, and extraordinary elements and forces, are clearly shown, and Ibn Hesam’s complete and perfect imitation of Ferdowsi's Shahnameh in the fields of words and speech, as well as the content are clearly evident. Among the other aspects worthy of attention in this saga, we can mention the humorous expression, the manifestation of the lyrical literary type, the religious prejudices and the beautiful prayers of the poet. The most important disadvantages of this work are: some weak points in the processing of the story, filling, problems in the metre and rhyme of some verses, as well as problems in the syntax and poetic images. Since Khavaran-nama was written in imitation of Ferdowsi's Shahnameh, no traces of the poetry style common in the 9th century can be seen in it, and on the contrary, the traces of the old style are quite evident in it. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| epic, religious epic, Ibn-e-Hosam Khusafi, Khavarannamah | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10,784 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,665 |
||