اشارة پژوهشگران به طرز و هنجار کمالالدین اصفهانی نشان میدهد که شعر او از لحظههای تغییر سبک شعر فارسی است. بررسی اجمالی تاریخ ادب فارسی از پیرویِ شاعران پس از وی، از سبک و شیوة او در شاعری حکایت دارد. این پژوهش در پی آن است تا با نگاهی به کلیات کمالالدین و نقد و واکاوی آرای پژوهشگران پیشین درخصوص او، نقش سبک شخصیِ این شاعر را در جریان تکوین شعر فارسی روشن سازد. روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی و ابزار جمعآوری اطلاعات، منابع کتابخانهای است که در آن از دستاوردهای علمی پژوهشگران دیگر هم استفاده شده است. جایگاه کمالالدین اصفهانی در شعر فارسی، بایستگی مطالعه درخصوص او و همچنین نبودنِ پژوهشی جامع در باب این موضوع، اهمّیت و ضرورت تحقیق را نمایان میسازد و نتیجة حاصل از آن، برجستهکردن نقشِ این شاعر در جریان شعر فارسی از طریق پرداختن به سبک شخصیِ اوست که برخی از شاخصههای آن در سبک عراقی و هندی راه یافته و پارهای از آنها در شعر فارسی، بیتقلید باقی مانده است.
Analysis of Kamal al-din Esfahani’s Personal Style and Its Impact on Iraqi Style and Hindi Style of Poetry
نویسندگان [English]
seyyed mehdi tabatabaei
assistant professor of beheshti university
چکیده [English]
Researchers’ emphasis on Kamal al-din Esfahani’s style indicates the fact that his poetry heralds a change in the stylistics of the Persian poetry. A brief survey of the history of Persian Literature attests to the fact that a considerable number of poets pursued his poetic style. Through a brief survey of Esfahani’s poetic anthology and an overall review of antecedent critics, the present study recognizes the role of Esfahani’s personal style in the development of Persian poetry. The methodology of the present study is descriptive-analytical and the documentary method is utilized as the study’s data compilation tool. As a result, other scholars’ and critics’ findings have also been used in the study. The significance of the study lies in the importance of reviewing Kamal al-din Esfahani’s key role in Persian poetry. Furthermore, lack of a comprehensive study regarding Esfahani’s poetry makes the materialization of the present study more important. His role in Persian poetry should be studied through analysis of his personal style. It needs to be noted that some elements of his style have influenced Iraqi Style and Hindi Style of poetry, while other elements have remained without imitation in Persian poetry.
کلیدواژهها [English]
Kamal al-din Esfahani, Poetic Stylistics, Kamal al-din Esfahani’s Poetic Innovations
ـ شبلی نعمانی، محمد، (1363)، شعرالعجم، ترجمة سیدمحمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران: دنیای کتاب.
ـ شفیعی کدکنی، محمّدرضا، (1387)، شاعر آینهها، تهران: آگاه.
ـ ــــــــــــ ، ـــــــــ ، (1375)، شاعری در هجوم منتقدان، تهران: آگه.
ـ شمس قیس رازی، محمد، (1360)، المعجم فی معاییر اشعار العجم، تصحیح عبدالوهاب قزوینی، تهران: زوار.
ـ شمیسا، سیروس، (1381)، شاهدبازی در ادبیات فارسی؛ تهران: فردوس.
ـ ـــــ ، ـــــــ ، (1377)، معانی، تهران: میترا.
ـ صائب تبریزی، میرزا محمّدعلی، (1383)، دیوان، تهران: علم.
ـ صفا، ذبیحالله، (1378)، تاریخ ادبیات در ایران، تهران: فردوس.
ـ طرب اصفهانی، میرزا ابوالقاسم محمد نصیر، (1342)، دیوان، با مقدمه و حواشی جلالالدین همایی، تهران: فروغی.
ـ عبدالقاهر جرجانی، (1371)، اسرارالبلاغه، ترجمة جلیل تجلیل، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ـ فتوحی، محمود، (1385)، نقد ادبی در سبک هندی، محمود فتوحی، تهران: سخن.
ـ فخری اصفهانی، شمسالدین محمد بن فخرالدین سعید، (1389)، معیار جمالی و مفتاح ابواسحاقی، تحقیق و تصحیح یحیی کاردگر، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
ـ فروغی، محمدحسینخان، (1293)، علم بدیع، به اهتمام محمدعلی ذکاءالملک، تهران: چاپ سنگی.
ـ کلیم کاشانی، ابوطالب، (1387). دیوان، تصحیح حسین پرتو ضیایی، بازخوانی سیدمحسن آثارجوی، تهران: سنایی.
ـ کمالالدین اصفهانی، ابوالفضل اسماعیل بن محمد عبدالرزاق، (1348)، دیوان، تصحیح حسین بحرالعلومی، تهران: کتابفروشی دهخدا.
ـ ـــــــــــــــــ ، ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (قرن هفتم)، دیوان، دستنویس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ش: 93 ط.
ـ مؤتمن، زینالعابدین، (1371)، تحول شعر فارسی، تهران: کتابخانة طهوری.
ـ مهیار، محمد، (1387)، جان معنی؛ زندگی و شعر کمالالدین اسماعیل، قم: شرکت باورداران.
ـ نقابی، عفت، «تشخیص در شعر کمالالدین اسماعیل»، دوفصلنامة زبان و ادبیات فارسی، شمارة 32، بهار1380، صص 232 ـ 215.
ـ ـــ ، ـــــ ، (1382)، معنی بیگانه؛ جمالشناسی شعر کمالالدین اسماعیل، تهران: ناژ.
ـ مدرسزاده، عبدالرضا، «سبکشناسی اشعار کمالالدین اسماعیل اصفهانی»، پژوهشهای نقد ادبی و سبکشناسی، یال اول، شمارة 4، تابستان 1390، صص 140 ـ 93.
ـ مدرسزاده، عبدالرضا و پروین بخردی، «سبکشناسی شعر کمالالدین اسماعیل اصفهانی (مطالعة موردی؛ قصیدة نرگس)»، پژوهشهای نقد ادبی و سبکشناسی، شمارة 4، تابستان 1394، صص 36 ـ 11.
ـ مسرور، حسین، «شرح حال کمالالدین اسماعیل»، مجلة ارمغان، 1305، شمارههای 2 تا 5.
ـ مشتاقمهر، رحمان و فریبا عظیمزاده جوادی،«بررسی و تحلیل باورهای عامیانه در دیوان کمالالدین اصفهانی»، مجلة مطالعات ایرانی، سال چهاردهم، شمارة 28، پاییز و زمستان 1394، صص 250 ـ 229.
ـ همایی، جلالالدین، (1371)، فنون بلاغت و صناعات ادبی، تهران: هما.
ـ یوسفی کرمانی، پوران،«نگاهی به سبکشناسی شعر کمالالدین اسماعیل اصفهانی (خلاقالمعانی)»، فصلنامة ادبیات فارسی، شمارة 6، تابستان 1385، صص 173 ـ 160.
