بررسی رفتارهای مسئولانه محیط زیستی با تأکید بر پیوستگی با طبیعت (مورد مطالعه: دانشآموزان مقطع متوسطه شهر تهران) | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| مقاله 2، دوره 3، شماره 5، دی 1400، صفحه 1-17 اصل مقاله (720.12 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/sdge.3.5.1 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامرضا حسنی درمیان1؛ حامد سیارخلج* 2؛ مجید فاطمی خصال1 | ||
| 1گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| با افزایش بیش از پیش جمعیت کره زمین و تأثیر انسان بر محیط زیست و توسعهی شهرها کرهی زمین دچار بحران شده، آثار منفی محیط زیستی شهر تا آن اندازه افزایش یافته که بزرگترین تهدید در مقابل این زیستبومها شمرده میشود. مشکلات محیط زیستی تهران، بسیار موضوع برجستهای است. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی رفتارهای مسئولانهی محیط زیستی دانشآموزان مقطع متوسطهی شهر تهران با تأکید بر پیوستگی با طبیعت است. روش انجام تحقیق از نوع پیمایشی بوده و نمونهی آماری شامل 450 نفر از دانشآموزان مقطع متوسطه در مناطق 22 گانهی آموزش و پرورش شهر تهران است که با روش نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند. ابزار این تحقیق پرسشنامه است. نتایج تحقیق نشان میدهد رفتارهای مسئولانهی محیط زیستی و پیوستگی با طبیعت دانشآموزان در سطح متوسط است؛ در حالیکه ارزشهای محیط زیستی دانشآموزان در سطح بالا میباشد. بین دختران و پسران، تفاوت معناداری در رفتارهای مسئولانهی محیط زیستی، ارزشهای محیط زیستی و پیوستگی با طبیعت وجود ندارد. همچنین یافتهها نشان داد که پیوستگی با طبیعت و ارزشهای محیط زیستی با رفتارهای مسئولانهی محیط زیستی و پیوستگی با طبیعت با ارزشهای محیط زیستی، دارای رابطهی معنادار و مستقیم است. نتایج آزمون مدل میانجی جزئی نشان میدهد که پیوستگی با طبیعت بخشی از اثرش را توسط ارزشهای محیط زیستی بر روی رفتارهای مسئولانهی محیط زیستی میگذارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزشهای محیط زیستی؛ پیوستگی با طبیعت؛ جنسیت؛ رفتارهای مسئولانه محیط زیستی؛ زیستگرایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating responsibly environmental behaviors with emphasis on connectedness with nature (Case study: high school students in Tehran) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Gholamreza Hasanidarmian1؛ Hamed Sayar Khalaj2؛ Majid Fatemi Khesal1 | ||
| چکیده [English] | ||
| As the increase of the Earth's population and the human impact on the environment and the development of cities, the Earth has been seizing by the crisis, the negative environmental impacts of the city have grown to such an extent that the greatest threat to these ecosystems is counted. Environmental problems in Tehran are a very significant issue. The main aim of this research is to investigate environmental responsibly behaviors of high school students in Tehran with emphasizing on connectedness with nature. The research method was survey and a sample of 450 high school students in Tehran's 22 educational districts was selected by random cluster sampling. The research tool is a questionnaire. The results of the research show that responsibly environmental behaviors and the connectedness with nature of the students are moderate, while the environmental values of the students are high. There is no significant difference between girls and boys in responsibly environmental behaviors, environmental values, and connectedness with nature. Also, the findings showed that the connectedness with nature and environmental values with responsibly environmental behaviors and connectedness to nature with environmental values have a significant and positive relationship. The results of the partial mediator model test show that connectedness with nature part of its effect is made by environmental values on responsibly environmental behavior | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Environmental values, Connectedness with nature, Gender, Responsibly environmental behaviors, Biophilia | ||
| مراجع | ||
|
- احمدیان، د. و حقیقتیان، م.، 1395. تحلیل جامعه شناختی نقش عوامل فرهنگی بر رفتارهای زیست محیطی شهری مورد مطالعه (شهروندان شهر کرمانشاه)، فصلنامهی مطالعات جامعهشناختی شهری: 6(18)، 51-76.
http://urb.dehaghan.ac.ir/?_action=articl
- بدری گرگری، ر.، عباسزاده، م.، نصیری، ف.، حسینی اصل، م. و علیزاده اقدم، ف.، 1390. بررسی تحلیل عاملی تأییدی و همسانی درونی مقیاس ارتباط و پیوستگی با طبیعت در دانشجویان (مقیاسی در حوزهی جامعهشناسی و روانشناسی محیط زیست)، فصلنامهی جامعهشناسی کاربردی: (44)، 19-34.
- حاجیزاده میمندی، م. و فلکالدین، ز.، 1396. بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر رفتارهای زیستمحیطی مسئولانه (مورد مطالعه: شهروندان شهر خرمآباد)، فصلنامهی توسعه اجتماعی: 12(1)، 7-36.
- حبیبی، ب. و ابراهیمپور، د.، 1394. رابطه سرمایه اجتماعی و دینداری با احساس ارتباط و پیوستگی با طبیعت نزد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، فصلنامهی مطالعات جامعهشناسی: 8(26)، 85-98.
- رحمانی، ب. و مجیدی، ب.، 1388. عوامل مؤثر بر مشارکت زنان در حفظ محیط زیست شهری با تأکید بر نگرش اکوفمینیستی، فصلنامه جغرافیایی آمایش: (7)، 15-38.
- شجاعی، م.ف.، 1378. اکوفمینیسم، هشتمین همایش سیمای زن در جامعه، دانشگاه الزهرا، تهران.
- صالحی، ص. و کریمزاده، س.، 1393. بررسی تأثیر ارزشهای زیستمحیطی بر رفتار زیستمحیطی (مطالعه مناطق شهری ارومیه)، فصلنامهی مسائل اجتماعی ایران: 5(2)، 61-76.
- صالحی، ص.، سلیمانی، ک. و پازوکینژاد، ز.، 1394. بررسی نگرش و رفتار مسوولانه دانشجویان نسبت به محیط زیست (مطالعه موردی: دانشجویان استان مازندران)، فصلنامهی پژوهشهای محیط زیست: (11)، 265-276.
- عابدی سروستانی، ا.، 1394. ارزشها و رفتارهای دوستدار محیط زیست: مطالعهای در پارکهای جنگلی استان گلستان، فصلنامهی جغرافیا و برنامهریزی محیطی، (3)، 329-342.
- عزیزی، ش.، 1392. متغیرهای میانجی، تعدیلگر و مداخلهگر در پژوهشهای بازاریابی مفهوم، تفاوتها، آزمونها و رویههای آماری، فصلنامهی تحقیقات بازاریابی نوین: (3)، 155-174.
- عنایت، ح. و فتحزاده، ح.، 1388. رویکردی نظری به مفهوم اکوفمینیسم، فصلنامهی مطالعات جامعهشناسی، 2(5)،ص45-63.
- کائدی، ش.، 1382. فمینیسم: خاستگاهها و نگرشها، پژوهشنامهی ادبیات کودک و نوجوان: (32)، 36-42.
- کلانتری، ع.، کیانپور، م. و مزیدی شرفآبادی، و.، 1394. واکاوی جامعهشناختی احساسات شهروندان تهرانی به محیط زیست، فصلنامهی مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 4(2)، ص 301-322.
- مختاری ملکآبادی، ر.، عبداللهی، ع. و صادقی، ح.، 1392. تحلیل و بازشناسی رفتارهای زیستمحیطی شهری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)، فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی شهری، (18)، 1-20.
- مشیرزاده، ح.، 1385. از جنبش تا نظریه (تاریخ دو قرن فمینیسم)، انتشارات شیرازه، تهران، 583 ص.
- منتی زاده، م.، زمانی، غ. و کرمی، ع.، 1393. مدلیابی رفتار زیستمحیطی زارعان شهر شیراز با استفاده از تئوری ارزش- عقیده- هنجار استرن، مجلهی تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران: 45(4)، 613-624.
- نواح، ع.، فروتنکیا، ش. و پورتر کارونی، م.، 1390. بررسی رابطه بین میزان دینداری با ارزشها و رفتارهای زیستمحیطی شهروندان (مطالعه موردی: شهر اهواز)، فصلنامهی مطالعات جامعهشناختی شهری: 1(1)، 77-98.
- وارن، م.آ.، 1384. نقدی بر نظریه حقوق حیوانات ریگان، در: اخلاق زیستمحیطی، ترجمهی فرخ مستوفی، انتشارات توسعه، تهران.
- Arnocky, S., Stroink, M. and DeCicco, T., 2007. Self-construal predicts environmental concern, cooperation, and conservation, Journal of Environmental Psychology: 27, p. 255–264. https://www.researchgate.net/publication/229406597_Self-construal_predicts_environmental_concern_cooperation_and_conservation
- Gosling, E. and Williams, K., 2010. Connectedness to nature, place attachment and conservation behaviour: Testing connectedness theory among farmers, Journal of Environmental Psychology, 30, p. 304-398.
- Barbaro, N. and Pickett, S.M., 2015. Mindfully green: Examining the effect of connectedness to nature on the relationship between mindfulness and engagement in pro-environmental behavior. Personality and Individual Differences: 93, p. 137-142. https://psyarxiv.com/g43ec/download
- Braito, M., Bock, K., Filint, C. and Penker, M., 2017. Human-Nature Relationships and Linkages to Environmental Behaviour. Environmental Values: 26, p. 1-25.
- Gebert, A., 2014. Recycling in Dubrovnik: Discrepancies between Attitudes, Knowledge and Behavior. RIThink, 4, p. 25-29. http://www.rithink.hr/brochure/pdf/vol4_2014/25-29.pdf
- Hoot, R. and Friedman, H., 2011.
Connectedness and Environmental Behavior: Sense of Interconnectedness and Pro- Environmental Behavior. International Journal of Transpersonal Studies, v. 30(1-2), p. 89-100. https://psycnet.apa.org/record/2012-09637-009
- Kaiser, F.G., Wolfing, S. and Fuhrer, U., 1999. Environmental attitude and ecological behavior, Journal of environmental psychology, 19, p. 1-19. http://www.academia.edu/6856471/ENVIRONMENTAL_ATTITUDE_AND_ECOLOGICAL_BEHAVIOUR
- Kellert, S.R., 1993. The biological basis for human values of nature, in Kellert, S. R. and E. O. Wilson (eds), The biophilia hypothesis. Washington, Island Press.
- Leeuw, A.D., Valois, P., Ajzen, I. and Schmidt, P., 2015. Using the theory of planned behavior to identify key beliefs underlying pro environmental behavior in high-school students: Implications for educational interventions. Journal of environmental pychology: 42, p. 128-138. https://www.researchgate.net/publication/274141664_Using_the_theory_of_planned_behavior_to_identify_key_beliefs_underlying_pro-environmental_behavior_in_high-school_students_Implications_for_educational_interventions
- MacKerron, G. and Mourato, S., 2013. Happiness is greater in natural environments. Global Environmental Change, 23, p. 992-1000. https://eprints.lse.ac.uk/49376/1/Mourato_Happiness_greater_natural_2013.pdf
- Molina, M.A., Sainz, A.F. and Olaizola, J.I., 2013. Environmental knowledge and other variables affecting pro-environmental behaviour: comparison of university students from emerging and advanced countries. Journal of Cleaner Production: 61, p. 130-138. http://www.academia.edu/24282109/Environmental_knowledge_and_other_variables_affecting_pro-environmental_behaviour_comparison_of_university_students_from_emerging_and_advanced_countries
- Nisbet, E.K., Zelenski, J.M. and Murphy, S.A., 2009. The nature relatedness scale: Linking individual’s connection with nature to environmental concern and behavior. Environment & Behavior: 41, p. 715-740. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0013916508318748
- Nunez, M.B. and Clores, M.A., 2017. Environmental literacy of K–10 student completers”. International journal of environmental & science education, 12, p. 1195-1215. http://www.ijese.net/makale/1885.html
- Öztürk, G., Tüzün, Ö.Y. and Teksöz, G., 2013. Exploring environmental literacy through demographic variables. Elementary Education Online, 12, p. 926-937.
- Pereira, M. and Forster, P., 2015. The Relationship between Connectedness to Nature, Environmental Values, and Pro-environmental Behaviours. Reinvention: an International Journal of Undergraduate Research: 8. http://eprints.worc.ac.uk/4081/5/nature_proofed_final_2.pdf
- Scannell, L. and Gifford, R., 2010. The relations between natural and civic place attachment and pro-environmental behavior. Journal of Environmental Psychology, 30, p. 289-297. https://web.uvic.ca/~esplab/sites/default/files/Scannell%20%26%20Gifford%202010.pdf
- Schultz, P.W. and Zelezny, L.C., 1998. Values and proenvironmental behavior: A five-country survey. Journal of Cross-Cultural Psychology: 29, p. 540-558.
- Schultz, P.W., 2000. Empathizing with nature: The effects of perspective taking on concern for environmental issues. Journal of Social Issues: 56, p. 391-406.
- Steg, L., De Groot, J.I.M., Dreijerink, L., Abrahamse, W. and Siero, F., 2011. General antecedents of personal norms, policy acceptability, and intentions: The role of values, worldviews, and environmental concern. Society & Natural Resources: An International Journal: 24, p. 349-367.
- Steg, L., Bolderdijk, J.W., Keizer, K. and Perlaviciute, G., 2014. An integrated framework for encouraging pro-environmental behaviour: the role of values, situational factors and goals. Journal of Environmental Psychology, 38, p. 104-115. https://research.rug.nl/en/publications/an-integrated-framework-for-encouraging-pro-environmental-behavio
- Thøgersen, J. and Ölander, F., 2002. Human values and the emergence of a sustainable consumption pattern: A panel study. Journal of Economic Psychology: 23, p. 605-630. https://ideas.repec.org/a/eee/joepsy/v23y2002i5p605-630.html
- Werff, E., Steg, L. and Keizer, K., 2013. The value of environmental self-identity: The relationship between biospheric values, environmental self-identity and environmental preferences, intentions and behaviour. Journal of Environmental Psychology: 34, p. 55-63. https://research.rug.nl/en/publications/the-value-of-environmental-selfidentity(e090c5ac-ce9c-47ed-8001-a1a83b5fb8a0).html
- Wilson, E.O., 1984. Biophilia: The human bond with other species, Boston, MA: Harvard University Press.
- Zelenski, J., Dopko, R. and Capaldi, C., 2015. Cooperation is in our nature: Nature exposure may promote cooperative and environmentally sustainable behavior. Journal of Environmental Psychology: 42, p. 24-31.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 887 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,393 |
||