سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

علیپور, عباس, باقری, میلاد, چارکانه, خالق, محمودی چناری, حبیب, خداداد, مهدی. (1398). تجزیه‌ و تحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه‌ موردی: منطقه 10 شهرداری تهران). , 1(1), 33-42. doi: 10.52547/sdge.1.1.33
عباس علیپور; میلاد باقری; خالق چارکانه; حبیب محمودی چناری; مهدی خداداد. "تجزیه‌ و تحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه‌ موردی: منطقه 10 شهرداری تهران)". , 1, 1, 1398, 33-42. doi: 10.52547/sdge.1.1.33
علیپور, عباس, باقری, میلاد, چارکانه, خالق, محمودی چناری, حبیب, خداداد, مهدی. (1398). 'تجزیه‌ و تحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه‌ موردی: منطقه 10 شهرداری تهران)', , 1(1), pp. 33-42. doi: 10.52547/sdge.1.1.33
علیپور, عباس, باقری, میلاد, چارکانه, خالق, محمودی چناری, حبیب, خداداد, مهدی. تجزیه‌ و تحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه‌ موردی: منطقه 10 شهرداری تهران). , 1398; 1(1): 33-42. doi: 10.52547/sdge.1.1.33

تجزیه‌ و تحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه‌ موردی: منطقه 10 شهرداری تهران)

فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی
مقاله 4، دوره 1، شماره 1، اسفند 1398، صفحه 33-42    اصل مقاله (987.1 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/sdge.1.1.33
نویسندگان
عباس علیپور1؛ میلاد باقری* 2؛ خالق چارکانه2؛ حبیب محمودی چناری3؛ مهدی خداداد4
1گروه جغرافیای سیاسی و ژئوپلتیک، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران
2گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
چکیده
در عصر حاضر از فضای سبز به دلیل اهمیت و نقش آن در حیات و توسعه شهرها به‌عنوان یکی از شاخص‌های توسعه­پایدار یاد می‌شود. تأثیرات فیزیکی و طبیعی این فضاها در سیستم شهری و بازدهی‌های مختلف اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی آن در ساختار جوامع انکارناپذیر است؛ تا آنجا که کاربری فضای سبز در شهرها و سرانه آن از مباحث اساسی در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری محسوب می‌شود. هدف از این تحقیق بررسی کیفیت زیست‌محیطی در منطقه 10 شهرداری تهران براساس فضای سبز موجود و ارائه توصیه‌های مناسب به‌ منظور بالا بردن کیفیت محیط‌زیست به سطح استاندارد می‌باشد. برای رسیدن به این هدف، مناطق فضای سبز با استفاده از تصویر ماهواره لندست-8 و شاخص نرمال شده پوشش­گیاهی (NDVI) استخراج شد. مناطق فضای سبز استخراج ‌شده با شاخص‌های کیفیت هوا و تراکم جمعیت و با استفاده از روش شاخص نمایه‌سازی قیاسی در سطح هر بلوک، برای شناخت ارتباط این عوامل به‌ صورت کمی تجزیه ‌و تحلیل شدند. برای شناسایی مناطق با حساسیت بالا، نقشه وضعیت بحران زیست‌محیطی براساس تراکم جمعیت و درصد فضای سبز موجود ایجاد شد. نتایج حاکی از آن است که 25/3 درصد از کل منطقه 10 را فضای سبز در بر می‌گیرد؛ و همچنین 122 بلوک از 125 فاقد حداقل سرانه فضای سبز برای زندگی سالم هستند. به ‌منظور بالا بردن کیفیت شاخص­های زیست‌محیطی به سطح استانداردهای بین‌المللی، توصیه‌هایی در مورد مناطقی که فضای سبز باید در آن ایجاد شود ارائه گردید. این پژوهش برای پروژه‌های توسعه آینده، برنامه‌ریزی شهری در راستای حفظ کیفیت محیط‌زیست در سطح قابل قبولی اهمیت دارد.
کلیدواژه‌ها
فضای‌سبز؛ آلودگی هوا؛ شاخص نرمال شده تفاضل پوشش گیاهی؛ منطقه 10 شهرداری تهران
عنوان مقاله [English]
Analysis of the quality and environmental effects of urban green spaces (Study: District 10 of Tehran Municipality)
چکیده [English]
In the present age green space is considered as one of the indicators of sustainable development due to its importance and its role in the life and development of cities. The physical and natural effects of these spaces in the urban system and its various ecological, social, and economic returns are
indisputable in the structure of societies. As far as the use of green space in cities and its per capita is considered as the main issues in urban planning and management. The purpose of this research is to evaluate the environmental quality in Tehran 10th District based on available green space and provide appropriate recommendations for improving the quality of the environment to the standard level. To reach this goal, green areas were extracted using Landsat-8 satellite image and NDVI (Normalized Indicator Index). The areas of green space extracted with air quality indexes and population density and using the indexing index method at each block level were quantitatively analyzed to determine the relationship between these factors. To identify areas with high sensitivity, the map of the state of the environmental crisis was created based on population density and available green space. The results indicate that 3.25% of the total area is covered by green space, as well as 122 blocks out of 125 without the minimum per capita green space for healthy living. In order to raise the quality of environmental indicators to international standards, recommendations for areas where green space should be created are presented. This research is important for future development projects, urban planning in order to maintain environmental quality at an acceptable level.
کلیدواژه‌ها [English]
Green space, Air Pollution, Normalized Index, Vegetation Difference, District 10 of Tehran Municipality
مراجع
  1. -احدنژاد، م.، صالحی میشانی، ح.، وثوقی‌راد، ل. و رومیانی، ا.، ۱۳۹۳. ارزیابی و مکان‌یابی فضای سبز شهری مورد شناسی: منطقه ۱۱ تهران، جغرافیا و آمایش شهری ‌ـ منطقه‌ای، شماره ۱۲، ص 169-186.
  2. -ایرانی بهبهایی، ه.، ۱۳۸۰. باغ شهری، مجموعه مقالات همایش‌های آموزشی و پژوهشی فضای سبز شهر تهران، چاپ اول تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران.
  3. -رحمانی، م.ج.، ۱۳۸۲. بررسی روند تصمیم‌گیری در مکان‌یابی پارک‌ها و فضای سبز عمومی تأثیر آن بر ایمنی آن‌ها، مجله سبزینه شرق، سال سوم، شماره ۶، ص 12-21.
  4. -زیاری، ک.، 1388. برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، چاپ اول، انتشارات دانشگاه یزد، 248 ص.
  5. -سازمان فضای سبز شهر تهران، 1388.
  6. -غفاری‌گیلانده، ع.، کاملی‌فر، ز. و یزدانی، م.ح.، ۱۳۹۳. اولویت‌بندی تناسب اراضی در فرآیند مکان‌گزینی فضای-سبز شهری با استفاده از فنون تحلیل چند‌معیاری، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال چهاردهم، شماره ۳۲، ص 251-270.
  7. -کنگویی، آ.، ۱۳۸۳. ارزیابی تحلیل فضای سبز و تحلیل مکانی آن با استفاده از GIS در شهر قم، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، گروه سنجش ‌از دور و GIS.
  8.  
  9.  
  10. - Bailloeul, T., Duan, J., Prinet, V. and Serra, B., 2003. May. Urban digital map updating from satellite high resolution images using GIS data as a priori knowledge. In 2003 2nd GRSS/ISPRS Joint Workshop on Remote Sensing and Data Fusion over Urban Areas (pp. 283-287). IEEE.
  11. - Balram, SH. and Dragicevic, S., 2005. Attitudes Toward Urban Green Space: Integrating Guestionnaire Survey and Collaborative GIS Techniques to Improve Attitude Measurements, Landscape and Urban Planning Journal 75, p. 167-179.
  12. - Barbosa, O., Tratalos, J.A., Armsworth, P.R., Davies, R.G., Fuller, R.A., Johnson, P. and Gaston, K.J., 2007. Who benefits from access to green space? A case study from Sheffield, UK. Landscape and Urban planning, v. 83(2-3), p. 187-195.
  13. - Bolund, P. and Hunhammar, S., 1999. Ecosystem services in urban areas, Ecological Economics, v. 29 (2), p. 293-301.
  14. - De Bruijn, C.A., 1991. Spatial factors in urban growth: towards GIS models for cities in developing countries, ITC journal, v. (4), p. 221-231.
  15. - Faryadi, S. and Taheri, S., 2009. Interconnections of urban green spaces and environmental quality of Tehran, International Journal of Environmental Research, v. 3 (2), p. 199–208.
  16. - Haq, S.M.A., 2011. Urban green spaces and an integrative approach to sustainable environment. Journal of environmental protection, 2(05), p.601.
  17. - Heinze, J., 2011. Benefits of Green Space – Recent Research. Environmental Health Research Foundation, Chantilly, VA.
  18. - Holland, D. and Marshall, P., 2004. July. Updating maps in a well-mapped country using high resolution satellite imagery. In XX. Congress of International Society for Photogrammetry and Remote Sensing (ISPRS), Commission II, Working Group II/6, p. 12-23.
  19. - Ileperuma, O.A., 2000. Environmental pollution in Sri Lanka: a review. Journal of National Science Foundation Sri Lanka, v. 28 (4), p. 301–325.
  20. - Jim, C.Y., 2004. Green-space preservation and allocation for sustainable greening of compact cities. Cities, v. 21(4), p. 311–320.
  21. - Liu, H., Xu, L., Ding, J. and Deng, X., 2010. A new angle-based spectral index and its application in drought monitoring, In: Proceedings of Symposium in Photonics and Optoelectronic (SOPO) Chengdu, China.
  22. - Manlun, Y., 2003. Suitability Analysis of Urban Green Space System Based on GIS, International Institute for Geo- information Science and Earth Observation.
  23. - Rahman, A., Kumar, Y., Fazal, S. and Bhaskaran, S., 2011. Urbanization and quality of urban environment using remote sensing and GIS techniques in East Delhi-India, Journal of Geographic Information System 3, p. 62–84.
  24. - Senanayake, I.P., Welivitiya, W.D.D.P. and Nadeeka, P.M., 2013. Urban green spaces analysis for development planning in Colombo, Sri Lanka, utilizing THEO’s satellite imagery–A remote sensing and GIS approach, Urban forestry & urban greening, v. 12(3), p. 307-314.
  25. -Shi, L., 2002. Suitability Analysis and Decision Making Using GIS, Spatial Modeling.
  26. - Soroudi, M. and jozi, A., 2013. Remote Sensing and implementation Markov model to study the changes of urban green space (case suudy: Zone 1 of Tehran municipality), Journal of Environmental Studies, v. 1, p. 113-127.
  27. - WWW. http://region10.tehran.ir.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 694
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 891