سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

رفیعیان, مجتبى, مطوف, شریف, نقشى زادیان, ساناز. (1390). سنجش مولفه های اجتماعات تاب آور در فرایند مدیریت بحران شهری مورد منطقه 17 شهرداری تهران. , 21(4), 111-124.
مجتبى رفیعیان; شریف مطوف; ساناز نقشى زادیان. "سنجش مولفه های اجتماعات تاب آور در فرایند مدیریت بحران شهری مورد منطقه 17 شهرداری تهران". , 21, 4, 1390, 111-124.
رفیعیان, مجتبى, مطوف, شریف, نقشى زادیان, ساناز. (1390). 'سنجش مولفه های اجتماعات تاب آور در فرایند مدیریت بحران شهری مورد منطقه 17 شهرداری تهران', , 21(4), pp. 111-124.
رفیعیان, مجتبى, مطوف, شریف, نقشى زادیان, ساناز. سنجش مولفه های اجتماعات تاب آور در فرایند مدیریت بحران شهری مورد منطقه 17 شهرداری تهران. , 1390; 21(4): 111-124.

سنجش مولفه های اجتماعات تاب آور در فرایند مدیریت بحران شهری مورد منطقه 17 شهرداری تهران

صفه
مقاله 8، دوره 21، شماره 4 - شماره پیاپی 55، دی 1390، صفحه 111-124    اصل مقاله (291.35 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
نویسندگان
مجتبى رفیعیان* 1؛ شریف مطوف2؛ ساناز نقشى زادیان3
1دانشیار دانشکدة هنر و معمارى دانشگاه تربیت مدرس
2استادیار مدعو دانشکدة معمارى و شهرسازى دانشگاه شهید بهشتى
3مدرس دانشکدة عمران دانشگاه آزاد اسلامى واحد رودهن
چکیده
رویکرد اجتماعات تاب آور شهری، بر ارائه راهکارهای بهبود و توانمند سازی اجتماعات محلی شهری و ارتقای نظارت های کارآمدتر در جوامع شهری از طرف دولتهای محلی به ویژه در مواقع وقوع بحران و بلایای طبیعی و غیرطبیعی تأکید دارد. در این رویکرد اعتقاد بر این است که ساختار کالبدی و محتوای اجتماعی جامعه می باید توامان در مقابله با بحرانهای غیر مترقبه به صورت یکپارچه و واحد عمل کند. لذا توجه محض به عناصر کالبدی جامعه بدون ارتقای آستانه های تحمل پذیری ظرفیت های اجتماعی آن، کافی نخواهد بود. نکته اصلی در این رویکرد این است که یک اجتماع محلی باید به هنگام بروز یک سانحه پیش بینی نشده به اندازه ای تاب آور و مقاوم باشد که بتواند در یک چرخه زمانی کوتاه با کمک نیروهای توانمند درونی خود و همچنین مشارکت توانهای خارج از جامعه به سرعت خود را به شرایط پیش از سانحه بازگرداند. در این چارچوب ، رویکرد «اجتماعات تاب آورر شهری» چارچوبی موثر را در پنج حوزه اصلی شامل: نظارت و مدیریت، ارزیابی خطرات احتمالی، دانش و آموزش، مدیریت بحران و کاهش آسیب پذیری و در نهایت واکنش و آماده سازی جامعه در مقابله با بلایا به عنوان اصلی ترین مولفه های تشکیل دهنده یک اجتماع تاب آور ارائه می دهد در این مقاله کوشش شده در یکی از نواحی منطقه 17 شهرداری تهران از طریق مشاهده مستقیم و گرداوری پرسشنامه ای سطح تاب آوری اجتماع محلی سنجیده و تحلیل شود. برای این منظور با توجه به مولفه های حوزه های پنج گانه به استخراج معیارهای سنجش با کمک جامعه محلی پرداخته سپس با استفاده از روشهای تحلیل واریانس T تک نمونه ای،جداول همبستگی اسپیرمن و پیرسون و همچنین آزمون فریدمن به سنجش میزان ارتباط بین مولفه ها اقدام شده است.نتایج نشان داد که جامعه مورد نظر با کسب نمره 2 در طیف کم قرار دارد یعنی تاب آوری اش پایین است.
کلیدواژه‌ها
اجتماعات تاب آور شهری؛ توانمندسازی؛ بحران؛ بلایای طبیعی؛ منطقه 17 شهرداری تهران
عنوان مقاله [English]
Assessing Community Resilience in Urban Disaster Management
نویسندگان [English]
Mojtaba Rafiyan1؛ Sharif Motawef2؛ Sanaz Naghshizadian3
1Associate Professor, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modarres University
2Assistant Professor, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University
چکیده [English]
A resilient Community is a local community that can shortly restore its pre-disaster status drawing on its internal potentials and effectively utilizing external assistance. Based on the idea that during disasters, the physical structure should act together with the social content, this concept emphasizes on local community empowerment and effective local government supervision. For an effective mitigation, reducing risks for physical elements of a society should be accompanied by increasing social carrying capacity thresholds. The main five factors in an urban resilient community include management and monitoring, risk assessment, education and training, disaster mitigation, and risk preparedness. This paper presents the results of a community resilience assessment in District 17, Tehran Municipality. Research method includes direct observation and household surveys covering the main five factors of resilience. The statistical analysis of the results indicates a low level of resilience which could be enhanced by undertaking a series of recommended measures.
مراجع
  1. منابع و مآخذ
  2. خورشید، کامبیز. « تحلیل ساختار مدیریت بحران ایالات متحده آمریکا» . در مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللى مدیریت جامع بحران در حوادث غیر مترقبة طبیعى: تهران. 24-25 بهمن ماه 1385 ، دانشگاه تهران. تهران: دانشگاه تهران، بهمن 1385 ، ص 5-15.
  3. درابک، توماس اى و جرالد جى هواتمر. مدیریت بحران اصول و راهنماى دولت هاى محلى. ترجمة مرکز مطالعات و برنامه ریزى شهر تهران. تهران: پردازش و برنامه ریزى شهرى (وابسته به شهردارى تهران)، 1383.
  4. عسگرى، على. اجتماعات مقاوم. سخنرانى در جامعة مهندسان مشاور ایران: تهران. تهران، 1386.
  5. Buckle, P. “Re-defining community and vulnerability in the context of emergency management“. in Australia Journal of Emergency Management, vol. 13, part 4, (1998), pp. 21-26.
  6. Eckley, N., Kasperson, J. X., Luers, A., Martello, M. L., Polsky, C., Pulsipher, A. and Schiller, A. "Aframework for vulnerability analysis in sustainability science". in PNAS,100 (14), (2003a), 74-80
  7. Evansvill, I. To Develop a Model Disaster Resistant Community Program. 1997.
  8. Holling, C. S., Schindler, D. W., Walker, B. W. and Roughgarden, J. "Biodiversity in the functioning of ecosystems: an ecological synthesis". in Prrings, C., Maler, K. G., Folke, C., Holling C. S. and Jansson, B. O. (eds.) Biodiveristy loss: economic and ecological issues. Cambridge: Cambridge University Press, 1995, pp. 44-83.
  9. Mileti, D. m. Disaster by Design: A Reassessment of Natural Hazard in the United State. Washingtoon DC: Joseph Henry Press, 1999.
  10. Pelling, mark. “Vulnerability Reduction and the Community-based Approach". in Ntural Disaster, vol. 1, part 4, (2003), pp. 170-184.
  11. Pimm, S. L. “The Complexity and Stability of Reliance Ecosystems”. in Nature, 307, (1984), pp. 321-326.
  12. Twigg, J. Characteristics of a Disaster-resilient Community A Guidance Note., Version 1 (for field testing), for the DFID Disaster Risk Reduction Interagency Coordination Group. (August 2007) pp. 5-20.
  13. UNISDR (United Nation International Strategy for Disaster Risk Reduction) Hyogo Framework for 2005-2015: Building the Resilience of Nations and Communities to Disasters. 2005, pp. 11-14. www.unisdr.org/wcdr/intergover/officialdoc/ Hyogo-framework-for-action-english.pdf. Accessed on 22 June 2005.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 581
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 460